Arbeidsrechtelijke trends voor 2012

Details

Aangemaakt op maandag, 02 januari 2012 13:49

Aan de hand van honderden arbeidsrechtelijke zaken van ons kantoor in 2011 stelden wij een overzicht op met trends voor 2012.

1. Opstellen van een netwerkbeding

In 2011 heeft de Voorzieningenrechter van de rechtbank te Arnhem op geoordeeld dat een ex-werknemer zijn relatiebeding had geschonden door na zijn ontslag een relatie van zijn voormalig werkgever aan zijn LinkedIn-netwerk toe te voegen. Het is voorstelbaar dat een relatiebeding ook zou worden overtreden wanneer een werknemer de relaties van zijn ex-werkgever op Twitter volgt. In Nederland is dit nog niet aan de orde geweest in de rechtspraak; wel werd de vraag voorgelegd of een onderneming alle volgers van een concurrent mocht volgen op Twitter. Dat mocht van de voorzieningenrechter, omdat het op Twitter nu eenmaal draait om 'volgen en gevolgd worden'. Bovendien zijn op Twitter alle gegevens openbaar. Het volgen van de volgers van een concurrent kan volgens de Voorzieningenrechter pas dan onrechtmatig worden geacht wanneer een twitteraar (al dan niet bewust) verwarring creëert bij het publiek over zijn identiteit en zodoende "op slinkse wijze" klanten van een concurrent "weglokt". Het betrof hier echter geen arbeidsrechtelijk geschil en er bestonden dus geen contractuele afspraken die de werknemer geschonden zou hebben. Het is te verwachten dat in een arbeidsrechtelijke kwestie, waarin de ex-werknemer gebonden is aan een relatiebeding en de volgers van zijn ex-werkgever volgt, sprake kan zijn van schending van het relatiebeding. Het is wat dat betreft wachten op de eerste uitspraken.

In het buitenland leidde dit al tot fricties tussen werkgevers en werknemers. In Groot-Brittannië speelde in augustus 2011 een geschil tussen de BBC en een van haar correspondenten, die twitterde onder de naam @BBCLauraK. Zij stapte over naar concurrent, veranderde haar naam op Twitter in @ITVLauraK en nam haar 60.000 volgers mee. Een en ander was voor BBC aanleiding om haar Sociale Media beleid te wijzigen.

In de Verenigde Staten speelt een soortgelijke zaak. Daar liet de werkgever het er niet bij zitten en startte een procedure. In dit geval nam een redacteur na zijn ontslag zijn Twitteraccount mee, waarin de bedrijfsnaam was verwerkt.

De redacteur veranderde het account in zijn eigen naam en nam 17.000 volgers mee. De werkgever wil het account terug en berekende dat iedere volger zo'n USD 2,50 waard zou zijn. De uitspraak wordt in 2012 verwacht.

Ik denk niet dat een werkgever in Nederland aanspraak kan maken op het Twitteraccount van zijn werknemer. Ook als er in de arbeidsovereenkomst is overeengekomen dat de werknemer bij vertrek alle bedrijfseigendommen moet inleveren, geldt dat alleen voor tastbare zaken.

Dit werd in 2011 bevestigd in een arrest van het Gerechtshof Arnhem, waarin een werkgever afgifte vorderde van alle zakelijke e-mails en back-ups daarvan. De rechter bepaalde dat partijen niet waren overeengekomen dat de werknemer alle kopieën van documenten moest inleveren. Ik kan mij alleen voorstellen dat een Twitteraccount in Nederland alleen moet worden ingeleverd door een werknemer, wanneer dit overeengekomen is tussen partijen. Werkgevers zouden er ook voor kunnen kiezen hun personeel –zakelijk- te laten twitteren onder de bedrijfsnaam in combinatie met de (voor)naam van de werknemer en af te spreken dat het account na beëindiging van het dienstverband bij de werkgever blijft, die het dan eenvoudig kan hernoemen in de opvolger, met behoud van alle volgers. Deze afspraken zouden kunnen worden vervat in een zogenaamd 'netwerkbeding' dat ook regels zou kunnen omvatten wat te doen met de connecties van de werknemer op LinkedIn die tevens relaties van de werkgever zijn.

2. Geen vergoeding, maar outplacement

In Nederland kan een werknemer op twee manieren ontslagen worden; via de kantonrechter of door opzegging na verkregen toestemming van het UWV. De kantonrechter past daarbij de kantonrechtersformule toe, maar bij een procedure die een werknemer moet starten nadat hij is opgezegd, is dat niet het geval. In die gevallen wordt naar de werkelijke schade van de werknemer gekeken. In enkele van deze procedures heeft de kantonrechter bepaald dat een werknemer geen outplacement had mogen afwijzen nadat was opgezegd.

Om die reden kreeg de werknemer geen vergoeding toegewezen van de rechter. Een element dat meespeelt in de rechtspraak om de schade te beoordelen, is de inspanning die een werknemer moet plegen om ander werk te vinden. Blijkbaar wordt een actieve opstelling van de werknemer verwacht.

De tendens in de rechtspraak kan heel goed doorwerken bij ontbindingen, vooral nu 2012 een jaar dreigt te worden waarin veel reorganisaties zullen plaatsvinden. Het afslaan van een outplacement-traject door de werknemer zal die werknemer dan duur kunnen komen te staan. Van hem mag immers een actieve rol worden verwacht om ander werk te vinden. In de onderhandelingen was deze tendens al waar te nemen in 2011. Omdat werkgevers een zo laag mogelijke ontbindingsvergoeding ambiëren, zullen zij steeds vaker outplacement aanbieden en er consequenties aan te verbinden wanneer de werknemer daaraan niet wil meewerken.

3. Slimmer werken leidt tot flexibele beloning

In 2012 zullen meer bedrijven kiezen voor 'slimmer werken'; zij kiezen ervoor hun werknemers in staat te stellen hun werk zo optimaal mogelijk te kunnen doen en hun talenten te laten ontplooien.

Bij deze bedrijven is het gebruik van sociale media en Het Nieuwe Werken heel normaal en daarmee geven ze hun werknemers de vrijheid zich op te stellen als 'ondernemer' in plaats van werknemer met vastomlijnd takenpakket. Bij dit flexibele werken hoort ook een flexibele beloning; de werknemer wordt afgerekend naar prestaties en vaker zal voor een bonus in plaats van een loonsverhoging worden gekozen.

4. Gedeeltelijk ontslag

In 2011 zagen we al regelmatig dat werkgevers hun werknemers een voorstel deden om een dag per week in te leveren onder toekenning van een ontslagvergoeding die naar evenredigheid werd vastgesteld. Veel werknemers stemden in met zo'n voorstel, waardoor hun baan voor de rest behouden bleef en ze in aanmerking kwamen voor WW voor die ene dag. Omdat veel bedrijven in 2012 gedwongen zullen worden kosten te reduceren, verwachten we dat dit in 2012 alleen maar vaker zal voorkomen. Het gevolg daarvan zal ook zijn dat meer mensen twee banen naast elkaar hebben om het inkomensverlies op te vangen.