Veelgestelde vragen door orthodontisten
Wat zijn de personele gevolgen van tariefdaling bij orthodontisten
Vanaf 1 januari 2011 zullen de tarieven voor orthodontisten met 34% dalen.
De tarieven voor niet-ingeschreven orthodontisten (zij declareren nu de tandarts tarieven) zullen nog meer dalen. Een een omzet van EUR 1.000.000 per jaar zou kunnen dalen naar EUR 650.000 bij gelijkblijvende kosten. Wanneer de kosten in een praktijk hoger zijn dan “gemiddeld” kan een praktijk ook op een resultaat van nihil of een verlies uitkomen. Het kan dan nodig zijn afscheid te moeten nemen van een of meer assistente(s).
Er zijn drie manieren om afscheid te nemen van een werknemer. Via het UWV, waar toestemming kan worden gevraagd om de arbeidsovereenkomst op te mogen zeggen, via de kantonrechter waar ontbinding van de arbeidsovereenkomst kan worden gevraagd en middels wederzijds goedvinden. Deze laatste optie heeft de voorkeur, omdat zij het snelst gaat en procedures niet nodig zijn. De werknemer kan met een vaststellingsovereenkomst bovendien in aanmerking komen voor WW.
Is een reorganisatie mogelijk bij terugloop van omzet?
Wij hebben gemerkt dat veel orthodontisten zich afvragen of zij kunnen reorganiseren nu de omzet terugloopt, terwijl zij jarenlang wel goede omzetten en winst hebben behaald. Een reorganisatie is in dat geval wel mogelijk. Wel zal dit tot uiting kunnen komen in de hoogte van de te betalen ontslagvergoeding. Andere vragen die ons zijn gesteld:
Is de huidige tariefdaling in het algemeen een (bedrijfseconomische) omstandigheid die het ontslag van een assistente – ook als deze altijd goed gefunctioneerd heeft, of er geen dossier is, mogelijk maakt?
Antwoord: De tariefdaling is fors. Wanneer aangetoond kan worden dat de omzet daardoor substantieel terugloopt, de kosten gelijk blijven en de winst afneemt, kan dit het ontslag van een of meer assistentes mogelijk maken. Het maakt daarbij niet uit of deze altijd goed of slecht heeft gefunctioneerd. Iedere praktijk dient dit afzonderlijk aan te tonen.
Wie komt voor ontslag in aanmerking?
Stel dat het noodzakelijk/wenselijk is om 1 assistente te ontslaan, hoe vindt dan de selectie plaats, is die willekeurig ? Het kan immers wenselijk zijn om een net aangenomen assistente te houden en om van een al 20-jaar meedraaiende (en dus dure) assistente afscheid te nemen.
Antwoord: U dient zich te houden aan het afspiegelingsbeginsel. Dat betekent kort gezegd dat u de leeftijdsopbouw voor en na het ontslag per uitwisselbare functie zo veel mogelijk gelijk blijft. Bij een (kleine) orthodontie-praktijk zal dit betekenen dat degene die het kortst in dienst is, het eerst voor ontslag in aanmerking komt. Indien u desalniettemin van een langer werkzame en duurdere assistente afscheid wenst te nemen, kan dat door aan te tonen dat degene die u wenst te behouden voor de praktijk onmisbaar is, danwel door met de betreffende assistente te onderhandelen. Wanneer de situatie goed aan de assistente wordt uitgelegd en rekening wordt gehouden met haar belangen, blijkt het vaak mogelijk alsnog een ontslagregeling te treffen.
Wat geldt bij afbouw van de praktijk?
Als de orthodontist in privé voldoende middelen heeft om te stoppen met werken en hij besluit simpelweg de praktijk af te bouwen (vanaf het moment dat geen nieuwe patiënten meer aangenomen worden, duurt het gemiddeld 2 jaar tot de laatste patiënt afbehandeld is en wordt er dus stapsgewijs in 24 maanden afgebouwd). Is er in zo’n geval bij ontslag (er is immers geen werk meer) een vergoeding verschuldigd aan het personeel ?
Antwoord: Ja, er is dan in principe een vergoeding verschuldigd aan het personeel. De orthodontist zal in dit geval het personeel immers moeten ontslaan via UWV WERKbedrijf, kantonrechter of middels een vaststellingsovereenkomst. Deze vergoeding zou ook kunnen bestaan uit een suppletie op de WW-uitkering en/of het aanbieden van een outplacement-traject. Vooral bij werknemers die al lang in dienst zijn, kan dit een manier zijn om op de ontslagvergoeding te besparen.
Kunnen arbeidsvoorwaarden worden afgenomen?
iI veel praktijken is het gebruik geweest om (veel) meer vakantiedagen aan de assistentes te “gunnen” dan volgens de arbeidsovereenkomst. Bijvoorbeeld door 30-40 sluitingsdagen per jaar wegens vakantie van de orthodontist zelf. In hoeverre kunnen dit soort zaken teruggedraaid worden?
Antwoord: De assistente kan worden verplicht om tegelijk met de orthodontist(en) vakantie op te nemen. Dit dient dan in de arbeidsovereenkomst te worden opgenomen. Dit betreft een eenzijdige wijziging in de arbeidsvoorwaarden waarmee de werknemer zal dienen in te stemmen. Wanneer de arbeidsovereenkomst niet zo'n bepaling bevat, kan de werkgever zich op grond van de wet tegen de wens van de werknemer om vakantie in een bepaalde periode op te nemen, verzetten wanneer hij daarvoor gewichtige redenen heeft. Van gewichtige redenen is volgens de Kamerstukken sprake, wanneer het inwilligen van een verzoek om vakantie tot ernstige verstoring van de bedrijfsvoering leidt.
Kan het salaris bij ziekte worden aangepast naar 70%?
In veel praktijken wordt 100% van het salaris doorbetaald bij ziekte, vaak zonder dat er in de arbeidsovereenkomst iets expliciets over geregeld was. Kan dit worden teruggedraaid naar 70%? Als er wel een arbeidsovereenkomst is waarin 100% staat, is het dan mogelijk om hier – door de bedrijfseconomische noodzaak kosten te besparen – vanaf te zien en alsnog naar 70% over te stappen?
Antwoord: Wanneer er sprake is van een bestendig gebruik en 100% van het loon wordt door betaald bij ziekte -ook al staat iets anders in de arbeidsovereenkomst- oordelen de meeste kantonrechters dat de werknemer er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat de werkgever het loon 100% zou door betalen bij ziekte. Desalniettemin kan de werkgever een arbeidsvoorwaarde onder omstandigheden wel eenzijdig wijzigen wegens bedrijfseconomische noodzaak. Ook hier geldt dat een belangenafweging dient te worden gemaakt ten aanzien van de individuele werknemers. De instemming van de werknemers is in beginsel namelijk nodig. U kunt overigens ook denken aan het invoeren van twee wachtdagen bij ziekte; u hoeft dan twee dagen geen loon te betalen, of het aftrekken van vakantiedagen bij ziekte (waarbij de werknemer wel het minimum aantal vakantiedagen dient te behouden).